كوچك و خرد كه در روى نباتات زندگى مىكند و دو پا نيز نامند و به زبان فرانسه آن را كوشنيل گويند و از آن رنگ سرخى بدست مىآورند كه در رنگ‌آميزى و كتابت متداول است . و هر رنگ سرخ روشنى را نيز قرمز نامند . و قرمز معدنى : عبارت است از اكسيد انتيمون گوگردى . قرمز ( qermez ) ا . ع . رنگى سرخ كه از آب افشردهء از نوعى كرم بدست آرند . قرمزى ( qermezi ) ا . پ . سرخى . و رنگى كه از قرمز سازند و در كتابت به كار برند . و قرمزى روز : سرخى كه در آسمان نزديك طلوع آفتاب پديد آيد . قرمساق ( qoroms q ) و ( qorrams q ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كسى كه زن خود را به ديگران دهد و ديوث . قرمساقى ( qoroms qi ) ا . پ . ديوثى . قرمش ( qarmac ) و ( qermec ) ا . ع . مردم آميخته از هر جنس . يق : فى الدار قرمش من الناس : در آن خانه همه جور آدم است . و كذلك : قرمش من الناس . قرمش ( qarammac ) ا . ع . آنكه هر چيزى را بخورد . و مردم بىخير . قرمشة ( qarmacat ) م . ع . قرمشه قرمشة : تباه گردانيد آن را . و قرمش الشيئ : گرد كرد آن چيز را . قرمص ( qermes ) ا . ع . خانه‌اى كه در زير زمين كنند . و گو فراخ درون تنگ دهانه كه در سرما در آن مسكن كنند . و جاى كوماچ نهادن . و جاى تخم نهادن كبوتر . ج : قرامص . قرمصة ( qarmasat ) م . ع . قرمص قرمصة : بقرماص در آمد . قرمط ( qarmat ) ا . ع . لقب ابو ذر كه گروه قرمطى منسوب بوى مىباشند . قرمطة ( qarmatat ) م . ع . قرمط فى الخط قرمطة : تنگ و باريك نوشت خط را . و قرمط فى المشى : نزديك نهاد گامها را در رفتار . قرمطة ( qermetat ) ا . ع . سوراخ بينى مرغ . قرمطتان ( qermetat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو سوراخ بينى مرغ . قرمطى ( qarmatiyy ) ص . ع . پيروان قرمط . ج : قرامطة . قرمطيط ( qarmatit ) ص . ع . كسى كه خط را باريك و تنگ هم نويسد . و كسى كه گامها را نزديك بهم نهد . قرمل ( qarmal ) ا . ع . درختى سست و نرم و بىخار كه چون در زير پاى افتد بشكند . قرمل ( qermel ) ا . ع . شتر كرهء بختى . و شتر دو كوهانه . ج : قرامل . و موى - بند زنان . و شتر ريزهء بسيار پشم . قرملة ( qarmalat ) ا . ع . يك درخت قرمل . المثل : ذليل عاذ بقرملة ، دربارهء ذليلى گويند كه پناه بذليل ديگرى برد . قرملية ( qarmeliyyat ) ا . ع . شتر ريزهء بسيار پشم . قرمود ( qormud ) ا . ع . تكهء كوهى . و بچهء بز كوهى . و بار درخت غضاة . ج : قراميد . قرموص ( qormus ) ا . ع . بمعنى قرمص . مر . قرمص ( qermes ) . ج : قراميص . قرموط ( qormu ) ا . ع . آنچه جعل مىگرداند . و بار سرخ درخت غضا كه مانند انار است و بدان پستان دختر را تشبيه كنند . قرمول ( qormul ) ا . ع . نوعى از بار درخت غضا . قرمية ( qermiyyat ) ا . ع . گره اصل حلقهء بينى شتر كه از موى و جز آن سازند . قرمية ( qoramiyyat ) ص . ع . اصلى . و حجة قرمية : حجت اصلى . قرميد ( qermid ) ا . ع . سفال . و خشت پخته و آجر . و پارگين بخشت برآورده . و بز كوهى ماده . قرميز ( qermiz ) ا . ع . سست و ضعيف . قرميش ( qermic ) ا . ع . مردم بهم‌آميختهء از هر جنس . قرن ( qarn ) ا . ع . شاخ و سرون . و تندى سر مردم كه بمنزلهء جاى سرون حيوان باشد . و يكسوى سر . و زبر سر . ج : قرون . و گيسو . و گيسوى زنان . و موى بافته . و نوك موى . و سر كوه . ج : قران ( qer n ) . و شاخ ملخ و جز آن كه دو تار دراز باشد بر سر وى . و پوشش هودج . و يكسوى هودج . و آنچه از دشت كه نخست پيش آيد . و كرانهء گردهء آفتاب و بالاى آن . و آنچه نخست از شعاع آفتاب پديد گردد . و مهتر و سردار قوم . و بهترين گياه . و آخرين گياه . و يا سر گياهى كه پاسپر نشده باشد . و يك دفعه از باران . و يك تك اسب . و همسال و همسر مرد . يق : فلان على قرنى : فلان همسال من است . و اهل يك روزگار از مردم . و گروهى پس از گروهى . يق : مضى قرن بعد قرن . و چهل سال و ده و يا بيست و يا سى و يا پنجاه و يا شصت و يا هفتاد و يا هشتاد و يا صد و يا صد و بيست سال . و هر گروهى كه فوت شده و كسى از آنها باقى نمانده باشد . و پاره‌اى از روزگار . و رسن از پوست درخت تافته . و توك بافتهء از پشم . و پائين ريگ توده . و فنج خرد زن كه از فرج وى برآيد . و كوه خرد . و پارهء جدا شدهء از كوه . ج : قرون و قران . و دم شمشير . و تير و يا پيكان . و منارهء سر چاه كه بخشت